W Polsce nie ma ustawowego obowiązku używania opon zimowych ani określonego prawem okresu, w którym trzeba je zakładać.
Opony muszą jednak być w odpowiednim stanie technicznym niezależnie od pory roku. Jeżeli opona nie posiada wskaźnika granicznego zużycia bieżnika, jego głębokość nie może być mniejsza niż 1,6 mm.
Mimo braku prawnego obowiązku wymiany opon na zimowe ich stosowanie jest zdecydowanie zalecane podczas niskich temperatur, opadów śniegu, na oblodzonej nawierzchni oraz w innych trudnych warunkach zimowych.
Minimalny stan bieżnika określają przepisy, ale warto pamiętać, że ustawowe minimum nie zawsze oznacza optymalne właściwości jezdne. Szczególnie zimą większa głębokość bieżnika może mieć istotne znaczenie dla przyczepności i odprowadzania śniegu oraz wody.
❄️ Minimalna głębokość bieżnika opon zimowych
W Polsce nie obowiązuje odrębne ustawowe minimum bieżnika wyłącznie dla opon zimowych. Opona nie może być zużyta do granicy wskazanej przez wskaźniki zużycia, a w przypadku braku takich wskaźników bieżnik nie może mieć mniej niż 1,6 mm.
Jest to jednak wartość graniczna wynikająca z przepisów. W warunkach zimowych mocno zużyta opona może znacznie wcześniej utracić dobre właściwości trakcyjne.
☀️ Minimalna głębokość bieżnika opon letnich
Tak samo jak w przypadku innych standardowych opon, granica wynikająca z przepisów wynosi 1,6 mm, jeżeli opona nie posiada wskaźników granicznego zużycia.
⛅ Minimalna głębokość bieżnika opon całorocznych
Dla opon całorocznych również nie obowiązuje osobny ustawowy limit sezonowy. Zastosowanie ma ta sama zasada dotycząca wskaźników zużycia, a przy ich braku minimalnej głębokości bieżnika 1,6 mm.
Ryzyko jazdy na zużytych oponach
Jazda na oponach niespełniających wymagań technicznych może prowadzić do problemów podczas kontroli drogowej lub badania technicznego, a przede wszystkim znacząco pogarsza bezpieczeństwo. Do najważniejszych zagrożeń należą:
- Mandat i konsekwencje podczas kontroli drogowej w przypadku opon niespełniających wymagań technicznych.
- Negatywny wynik badania technicznego, jeśli stan ogumienia jest niezgodny z wymaganiami.
- Możliwe komplikacje z ubezpieczycielem, jeśli zły stan opon miał wpływ na powstanie lub skutki zdarzenia.
- Pogorszenie właściwości jezdnych – dłuższa droga hamowania, większe ryzyko aquaplaningu i gorsza przyczepność na śniegu.
Także starsze opony z odpowiednio głębokim bieżnikiem mogą z czasem tracić swoje właściwości. Należy regularnie kontrolować nie tylko głębokość bieżnika, ale również spękania, stwardnienie gumy i ogólny stan opony.
Jak sprawdzić stan bieżnika?
Kontrola głębokości bieżnika należy do podstawowych czynności związanych z utrzymaniem samochodu. Warto wykonywać ją regularnie. Stan opon można sprawdzić na kilka sposobów:
1. Wskaźniki zużycia bieżnika (TWI)
W bieżniku znajdują się wskaźniki zużycia TWI – Tread Wear Indicator. Jeżeli powierzchnia bieżnika zrówna się z takim wskaźnikiem, opona osiągnęła granicę zużycia i należy ją wymienić.
2. Orientacyjne sprawdzenie monetą
Do szybkiej, orientacyjnej kontroli można wykorzystać monetę, np. 2 zł, wkładając ją w główny rowek bieżnika. Taki test nie jest jednak precyzyjnym pomiarem i nie powinien służyć jako podstawa do oceny zgodności opony z przepisami.
Jeżeli bieżnik zbliża się do granicy zużycia, najlepiej zmierzyć go odpowiednim miernikiem.
3. Miernik głębokości bieżnika
Najdokładniejszym rozwiązaniem jest specjalny miernik głębokości bieżnika. Pomiar wykonuj w kilku miejscach – zarówno w środkowej części bieżnika, jak i przy jego wewnętrznej oraz zewnętrznej krawędzi.
Pozwala to również wykryć nierównomierne zużycie, które może wskazywać np. na nieprawidłowe ciśnienie w oponach albo problem z geometrią zawieszenia.
Stan opon warto kontrolować co najmniej dwa razy w roku oraz przed każdą dłuższą podróżą.
Jakich narzędzi potrzebujesz do wymiany koła?
Podstawowym narzędziem jest podnośnik samochodowy, za pomocą którego bezpiecznie uniesiesz pojazd. Potrzebne będą również podpory samochodowe. Do odkręcania śrub przyda się zestaw kluczy nasadowych lub pneumatyczny klucz udarowy.
Do końcowego dokręcenia śrub momentem zalecanym przez producenta pojazdu warto używać klucza dynamometrycznego.
Aby podczas sezonowej wymiany zapamiętać poprzednie położenie poszczególnych kół, można oznaczyć je kredą lub markerem.
Przydatny jest również przenośny kompresor i manometr do kontroli ciśnienia w oponach.
Jak wymienić opony na zimowe?
- Ustaw pojazd na równej i twardej powierzchni, np. na asfalcie lub betonie.
- Zaciągnij hamulec postojowy i wybierz bieg P lub 1. Zabezpiecz samochód klinem przy przeciwległym kole.
- Przygotuj narzędzia. Podnośnik, podpory, zestaw kluczy nasadowych i klucz dynamometryczny.
- Poluzuj każdą śrubę o około pół obrotu. Zrób to jeszcze wtedy, gdy samochód stoi na ziemi.
- Znajdź punkt podnoszenia pojazdu wskazany przez producenta i ustaw pod nim podnośnik.
- Podnieś samochód tylko na tyle, aby koło znalazło się nad powierzchnią.
- Ustaw podpory na odpowiedniej wysokości. Korzystaj wyłącznie z punktów przewidzianych przez producenta pojazdu.
- Umieść podporę pod odpowiednim, mocnym punktem konstrukcyjnym wskazanym przez producenta.
- Powoli opuść pojazd na podporę. Dopiero po jego bezpiecznym oparciu można zwolnić podnośnik.
- W razie potrzeby powtórz czynności po drugiej stronie. Nigdy nie pracuj pod pojazdem podpartym wyłącznie podnośnikiem.
- Odkręć i wyjmij wszystkie śruby.
- Zdejmij koło.
- Sprawdź kierunek bieżnika – strzałka „Rotation” powinna wskazywać kierunek jazdy.
- Załóż nowe koło i wstępnie dokręć śruby. Końcowe dokręcanie wykonaj dopiero po opuszczeniu samochodu na ziemię.
- Lekko podnieś pojazd, usuń podpory i powoli opuść samochód na ziemię.
- Dokręć śruby końcowo kluczem dynamometrycznym, na krzyż i momentem podanym przez producenta pojazdu.
- Sprawdź ciśnienie w oponach. Ustaw wartości zalecane przez producenta pojazdu.
- Po około 50–100 km sprawdź dokręcenie śrub, jeżeli zaleca to producent pojazdu lub felg.
Zawsze postępuj zgodnie z instrukcją obsługi pojazdu. Punkty podnoszenia, sposób wymiany oraz wymagany moment dokręcania mogą różnić się w zależności od modelu samochodu.
Ile mm bieżnika ma nowa opona zimowa?
Nowe opony zimowe mają zazwyczaj około 8–10 mm bieżnika, ale dokładna wartość zależy od producenta i konkretnego modelu opony.
Co oznaczają oznaczenia 3PMSF i M+S?
3PMSF – symbol góry z płatkiem śniegu – oznacza, że opona spełniła określone wymagania dotyczące osiągów na śniegu.
M+S oznacza „Mud + Snow”, czyli błoto i śnieg. Jest to oznaczenie deklarujące przeznaczenie opony, ale samo w sobie nie oznacza takiego samego standaryzowanego testu osiągów na śniegu jak 3PMSF. W Polsce nie ma obecnie ogólnego ustawowego obowiązku stosowania opon zimowych, jednak podczas podróży za granicę należy sprawdzić wymagania obowiązujące w danym kraju.